تاسیسات مکانیکی ساختمان

سیستم‌های مکانیکی و الکتریکی در ساختمان

سیستم‌های مکانیکی و تاسیسات الکتریکی ساختمان، جنبه‌های مهمی از هر ساختمانی هستند که در ایجاد محیطی راحت و کارآمد نقش دارند. این سیستم‌ها باید به دقت طراحی شوند تا اطمینان حاصل شود که ساختمان از نظر تهویه، نورپردازی، گرمایش و سرمایش و همچنین دسترسی به منابع انرژی، عملکرد مناسبی دارد.

۱. سیستم‌های گرمایش و تهویه مطبوع (HVAC)

سیستم‌های گرمایش، تهویه و تهویه مطبوع (HVAC) به عنوان یکی از مهم‌ترین بخش‌های تاسیسات مکانیکی، نقشی کلیدی در ایجاد محیطی راحت و سالم برای ساکنان ساختمان‌ها ایفا می‌کنند. این سیستم‌ها وظیفه تنظیم دما، تامین هوای تازه و حذف آلودگی‌ها را بر عهده دارند. سیستم‌های HVAC معمولاً شامل سه بخش اصلی هستند:

• گرمایش: این بخش مسئول گرم کردن هوای داخلی در فصول سرد است. از تجهیزات متداول این بخش می‌توان به دیگ بخار، پکیج‌های گرمایشی و رادیاتور اشاره کرد.
• سرمایش: در فصول گرم، سیستم‌های سرمایشی مانند چیلرها و کولرهای گازی، دمای هوای داخل را پایین می‌آورند.
• تهویه: تهویه مناسب باعث می‌شود هوای تازه وارد ساختمان شود و هوای آلوده و غیرمطلوب از آن خارج شود. این بخش برای حفظ کیفیت هوا و جلوگیری از انباشت آلاینده‌ها بسیار ضروری است.

در ساختمان‌های تجاری و صنعتی، سیستم‌های HVAC پیشرفته‌تری نصب می‌شود که با استفاده از کنترل‌های هوشمند می‌توانند مصرف انرژی را بهینه کنند. بهینه‌سازی عملکرد این سیستم‌ها می‌تواند هزینه‌های انرژی را به طور قابل توجهی کاهش دهد.

۲. سیستم تامین آب و فاضلاب

تامین آب و سیستم‌های فاضلاب یکی از ارکان اصلی تاسیسات مکانیکی است که برای توزیع آب آشامیدنی و مدیریت فاضلاب استفاده می‌شود. این سیستم‌ها شامل شبکه‌های لوله‌کشی پیچیده‌ای هستند که آب بهداشتی را به طبقات مختلف ساختمان می‌رسانند و فاضلاب و آب‌های آلوده را به خارج از ساختمان هدایت می‌کنند. برخی از اجزای مهم سیستم‌های آب و فاضلاب عبارتند از:

• پمپ‌های آب: برای تامین فشار مناسب آب در طبقات بالای ساختمان‌ها، پمپ‌های آب مورد استفاده قرار می‌گیرند. در ساختمان‌های بلند، فشار آب در طبقات بالا بدون پمپ کافی نخواهد بود.
• شبکه فاضلاب: این سیستم‌ها شامل لوله‌های فاضلاب، چاهک‌ها و سپتیک‌ها هستند که برای جمع‌آوری و دفع آب‌های استفاده شده و فاضلاب طراحی شده‌اند. استفاده از مواد مقاوم در برابر خوردگی و نشتی در این سیستم‌ها بسیار حیاتی است.

۳. سیستم‌های آتش‌نشانی و ایمنی

سیستم‌های آتش‌نشانی و ایمنی جزء جدایی‌ناپذیر تاسیسات مکانیکی هستند و برای حفظ امنیت افراد و جلوگیری از خسارات ناشی از آتش‌سوزی طراحی شده‌اند. این سیستم‌ها به دو بخش اصلی تقسیم می‌شوند:

• سنسورهای هشدار دهنده: این سنسورها شامل سنسورهای دود، حرارت و گاز هستند که با تشخیص علائم اولیه آتش‌سوزی یا گازهای خطرناک، آژیرهای هشدار را فعال می‌کنند.
• سیستم‌های اطفاء حریق: این سیستم‌ها شامل اسپرینکلرها، کپسول‌های آتش‌نشانی و سیستم‌های پاشش آب هستند که در صورت وقوع آتش‌سوزی به صورت خودکار یا دستی فعال شده و به مهار آتش کمک می‌کنند.

۴. سیستم‌های برق و نورپردازی

سیستم‌های برق و نورپردازی یکی از بخش‌های حیاتی هر ساختمان است که به تامین انرژی الکتریکی برای روشنایی، تجهیزات الکتریکی و دستگاه‌های مختلف کمک می‌کند. این سیستم‌ها شامل کابل‌کشی، تابلوهای برق، سوئیچ‌ها و پریزها هستند که وظیفه تامین انرژی و مدیریت مصرف آن را بر عهده دارند. در ساختمان‌های هوشمند، این سیستم‌ها با استفاده از سنسورهای حرکتی و چراغ‌های LED کم‌مصرف بهینه‌سازی شده‌اند تا مصرف برق کاهش یابد.

۵. سیستم‌های مدیریت انرژی (BMS)

سیستم‌های مدیریت انرژی (Building Management Systems یا BMS) وظیفه کنترل و نظارت بر عملکرد سیستم‌های مکانیکی و الکتریکی را بر عهده دارند. این سیستم‌ها به‌صورت هوشمند عمل می‌کنند و می‌توانند مصرف انرژی را بهینه کنند، عملکرد سیستم‌های تهویه و گرمایش را تنظیم کنند و همچنین مشکلات فنی را شناسایی و گزارش دهند.

۶. سیستم‌های ارتباطی و مخابراتی

در ساختمان‌های مدرن، سیستم‌های ارتباطی و مخابراتی نقش بسیار مهمی در ایجاد زیرساخت‌های ارتباطی دارند. این سیستم‌ها شامل کابل‌کشی شبکه، تلفن، اینترنت و سیستم‌های انتقال داده هستند که امکان دسترسی به اینترنت پرسرعت و ارتباطات داخلی و خارجی را فراهم می‌کنند. استفاده از کابل‌های فیبر نوری و تجهیزات پیشرفته باعث می‌شود که این سیستم‌ها به سرعت و کارایی بالاتری دست یابند.

۷. سیستم‌های کنترل دسترسی و امنیتی

این سیستم‌ها شامل دوربین‌های مداربسته، کارت‌های هوشمند و سنسورهای اثر انگشت می‌باشند که برای مدیریت ورود و خروج افراد به ساختمان استفاده می‌شوند. سیستم‌های امنیتی پیشرفته می‌توانند به سیستم‌های هشدار و قفل‌های الکترونیکی متصل شوند تا امنیت ساکنان را به حداکثر برسانند.