جایگاه تاسیسات بهداشتی در تاسیسات مکانیکی ساختمان

جایگاه تاسیسات بهداشتی از نظر تاثیرگذاری بر صنعت ساختمان‌سازی دارای اهمیت ویژه‌ای است. متاسفانه در حال حاضر شاهد توجه بیشتر به جنبه سازه ساختمان هستیم و مسئله تاسیسات مکانیکی ساختمان و به‌خصوص تاسیسات بهداشتی به‌عنوان جزئی از آن، از میزان توجه کمتری برخوردار است. توجه بیشتر به این مورد و در نظر گرفتن جایگاه تاسیسات بهداشتی در جهت حفظ منافع ملی است. به‌طور کلی، فلسفه استفاده از تاسیسات ساختمان به‌ منظور ایجاد شرایط مطلوب جهت سکنی است.


برای طراحی تاسیسات مکانیکی ساختمان در گذشته معمولا کمتر بر تاسیسات بهداشتی تاکید می‌شده است، اما در شرایط فعلی شرط اساسی طراحی اصولی این تاسیسات است چرا که آرامش روانی افراد ساکن مستقیما وابسته به تاسیسات بهداشتی مدرن و با کیفیت است. از همین رو تصمیم گرفتیم مقاله‌ای با همین عنوان نگارش نماییم.

در مبحث شانزدهم مقررات ملی ساختمان مربوط به تاسیسات بهداشتی، کلیات مربوط به استاندارد‌ها، راهبری و نگهداری، مدارک فنی، فضای نصب لوازم بهداشتی به‌ همراه تعاریف مربوطه ارائه شده است. همچنین، در این مبحث، کلیه مطالب مربوط به چگونگی جنس و ساخت، الزامات انتخاب و نصب لوازم بهداشتی و غیره ارائه شده است. 

در جزوه محاسبات تاسیسات بهداشتی مهندس محمد توسلی، اصول طراحی و محاسبه تاسیسات بهداشتی به تفصیل ارائه شده است. همچنین، طراحی تاسیسات مکانیکی ساختمان بلند مرتبه در مرجع راهنمای طراحی ASHRAE آورده شده است.

در طراحی تاسیسات بهداشتی باید ۱۰ اصل زیر رعایت شوند:

  • کنترل ورود و خروج افراد و مواد جهت کاهش خطرات
  • کنترل انباشتگی آب در داخل تسهیلات
  • کنترل دمای اتاق و رطوبت
  • کنترل جریان و کیفیت هوا
  • تسهیل شرایط بهداشتی توسط اجزاء به‌ کار رفته در ساختمان
  • تسهیل شرائط بهداشتی توسط پوشش ساختمان
  • ارتقاء تسهیلات بهداشتی با بهبود طراحی فضای داخلی
  • اجزاء ساختمان و ساخت و ساز شرائط بهداشتی را تسهیل کنند
  • سامانه‌های تسهیلات عمومی (آب، برق، گاز) طراحی شده براساس جلوگیری از آلودگی
  • طراحی یکپارچۀ تسهیلات بهداشتی.

برای تمامی ساختمان‌ها اعم از برج‌های عظیم تا حتی ساختمان‌های کوچک باید تمامی موارد بالا لحاظ شود. در نظر داشته باشید انجام نشدن هر یک از مراحل بالا اگرچه در کوتاه مدت تاثیر خود را نشان ندهد اما در بلندمدت برای ساختمان و ساکنان آن خطرات خاص خود را به دنبال خواهد داشت.